Deus ex Machina

Solotentoonstelling van Sylvia Dekker in het Odapark te Venray.

SYLVIA DEKKER, geboren in 1953 te Roermond, volgde haar opleiding aan de Academie voor Beeldende vorming van de Faculteit der Kunsten te Tilburg. Hier specialiseerde zij zich zowel in de tweedimensionale schilderkunst als in de platisch-ruimtelijke vormgeving. Sinds de oprichting in 1986 is zij bovendien voorzitster van de Stichting De Lutteltuin, een Udens kunstenaarsinitiatief dat landelijk furore maakte met reusachtige installaties van bamboe op diverse tentoonstellingen en kunstmanifestaties in heel het land. De autonome beelden en installaties die Sylvia daarnaast zelf maakt voor verschillende beeldentuinen en kunstroutes hebben altijd een artistiek concept dat is aangepast aan de omgeving of aan een specifiek thema.

Beeldvorming
De kunstwerken van Sylvia Dekker worden geïnspireerd door de ongrijpbare wereldbeelden die de media dagelijks laten zien. Als reactie op deze feitelijke machteloosheid zet Sylvia haar emotie om in concrete beelden. De installaties en constructies die zij in haar atelier maakt worden op die manier in een bepaald thema gegoten. Later worden de afzonderlijke beeldelementen weer aangepast aan elkaar en aan de omgeving waar de installaties worden tentoongesteld. Ze worden als een reeks van momentopnames aaneengeschakeld, als 'stills' uit haar documentaire verslaglegging, als decorstukken uit de verschillende scènes van haar schouwtoneel.

Kerstmis
De solotentoonstelling van Sylvia Dekker in het Odapark is onopzettelijk met Kerstmis, wanneer alom herdacht wordt dat God als kind op aarde kwam. Maar voor Sylvia is juist rond deze tijd een gedachtesprong naar de theatrale verschijning van God uit een apparaat (Deus ex Machina) een passend antwoord op de verwarde toestand waarin veel mensen zich noodgedwongen bevinden. Een hogere macht die op het einde van het treurspel verschijnt om de verwarring te bedwingen door op een beslissend ogenblik als het ware uit de lucht te vallen en aan de chaotische toestand een einde te maken. Als het verschijnsel dat aan het eind van het stuk de oplossing brengt door het ingrijpen in situaties waarvoor de kunstenares geen oplossing weet.

Droombeelden
Zoals de verschillende wereldbeelden die via de media in haar hooft komen, maar waarvoor ze geen andere uitweg ziet dan ze te kooien om de boze geest in de fles te houden (Geweckte Gedachten). Of een goddelijk apparaat dat de 'Tijdbom' in haar hoofd onschadelijk kan maken en daarmee de explosieve situatie kan bedaren. Om een einde te maken aan de waanzinnige dooltocht van de trekkende karavaan met ontkiemende aardappels, op zoek naar hun levenslicht (Karren und Kartoffeln bewegen Himmel und Erde) die sprakeloos worden geobserveerd door een familie zelfportret (Eskader) of de ontknoping zijn van de droombeelden die 'Hermes, schenker van dromen' aan de kinderen brengt.

 

Dagblad De Limburger - 21 december 2000

RUST VOOR DE DODE KINDERTJES

Oude expansievaten, dode kindjes, geweckte krantenberichten, trollerige portretten en ladders die uit de hemel komen. Mysterieus, deze Deus ex Machina-expositie in het theehuis, in het Venrayse Odapark. Een theatraal toneeldecor, waarin kunstenares Sylvia Dekker een antwoord zoekt op de verwrongen toestand in de wereld.

(Door Karen Duking)

"Deus ex machina staat voor de theatrale verschijning van God uit een apparaat. Het werd vroeger vaak in toneelstukken gebruikt, wanneer ze geen oplossing wisten voor een situatie of het einde van een voorstelling", vertelt Sylvia Dekker over de titel van haar expositie in het Venrayse theehuis. "Dan sprong er een soort God in de gedaante van een witte man uit een kist of uit een wolk." Het thema past wel mooi in het huidige tijdsbeeld, stelt ze. "Mensen hollen nu zo hard naar de kerk om daar een oplossing te zoeken, terwijl ik niet geloof dat het daar te vinden is." Dekker is zelf niet gelovig en vindt het moeilijk te begrijpen dat mensen elkaar vermoorden in naam van het geloof.

Wereldbeeld
"Dat gebeurt heel vaak en het wordt door sommige mensen zelfs als een oplossing gezien", zegt de kunstenares. "Zo geven ze iemand een reden om een ander om zeep te helpen of te pijnigen." Met haar werk reageert de kunstenares op de wanstaltige beelden die vanuit de media op haar afkomen. Zo is Geweckte Gedachten een installatie met weckflessen, die opgesloten zitten in twee hoge, ijzeren constructies. Daartussen ligt een houten plankier zodat de bezoeker door de installatie heen kan wandelen. Het geheel doet denken aan een oude kelder, waar tussen spinnenwebben allerlei stoffige potten en flessen staan met troebele inhoud. Het ruikt er nog net niet naar vocht en beschimmelde etenswaren. De flessen zijn gevuld met water en half verbrande krantenartikelen. Hier en daar valt nog iets te lezen: "gijzelingsdrama in" of "toen hun school werd beschoten". Het lijkt wel of Dekker hier al het gruwelijks van de wereld heeft verzameld, ritueel verbrand en in potten heeft opgeborgen zodat het niet meer kan ontsnappen.